Uitgeverij 2F

Er lijken momenteel meer uitgeverijtjes te ontstaan dan dat er paddenstoelen uit de grond komen. Mede daardoor komen de boekwinkels schapruimte te kort om alle opvallende nieuwe titels een plaatsje te geven. Conclusie: we zitten met een ongekend overaanbod aan titels en er is nauwelijks iemand die zich afvraagt hoe dat nu verder moet. Sterker, we houden ons vast aan maatregelen als de vaste boekenprijs om toch vooral het traditionele uitgeefproces in stand te houden.

Uitgeven is leuk. Mensen met waanzinnig creatieve ideeën zoeken contact met je. Wat later zie je die ideeën schitterend vormgegeven in de winkels liggen. Liefdevolle lezers kijken ernaar alsof ze op het punt staan hun eerste kind te omarmen. Ik mocht leidinggeven aan dat proces van idee tot boek en vond jarenlang dat ik de leukste baan van Nederland had. Maar langzaam kwamen de vragen. De auteurs bepalen ons succes, maar wat weten we nu eigenlijk van hen? Schaarste aan informatie is veranderd in overvloed. Hoe krijg je dan nog aandacht? De platenindustrie behoorde ook tot de wereld van het uitgeven. Maar wat is daar nu nog van over?

Toen voor mij het aantal vragen groter werd dan het aantal antwoorden, vond ik het tijd worden het roer radicaal om te gooien. Ik wilde het proces van de andere kant bekijken en besloot de uitgeverij te verlaten en auteur te worden. Ik kon wel een briefje opstellen, maar dat bleek toch iets anders te zijn dan een boek schrijven. Ik moest aan voetballen denken. Ik trapte vroeger best een aardig balletje, maar had een coach nodig om van mij een echte voetballer te maken. Daarom besloot ik een schrijverscoach in te huren. Dat was confronterend. Ik bleek geen scorende spits te zijn, hooguit een dienende speler. Gelukkig hield mijn coach me voor dat ook zulke spelers het Nederlands elftal kunnen komen. Op haar aanwijzingen herschreef ik mijn boek.

Toen moest mijn boek de winkels in. Alsof ik een speler was van een clubje uit de 5^e klasse zuid 1 van de zondagamateurs … kansloos! Alleen de grote jongens kregen schapruimte, werd mij verteld. Ik concludeerde hieruit dat ik dus eerst lokaal moest laten zien dat ik kon voetballen. Die kans kreeg ik en heb ik met beide handen aangegrepen. Dat leidde er ook toe dat ik over mijn prijs moest onderhandelen. De vergelijking met malafide en bonafide voetbalmakelaars drong zich op.

Als ik dit schrijf, zijn allerlei ontwikkelingen nog in volle gang. Toch denk ik al wel enkele kanttekeningen te kunnen plaatsen. Ik vind bijvoorbeeld dat het Nederlandse scoutingapparaat lang niet optimaal is en dat ook de begeleiding van nieuwe talenten te wensen over laat. Talentvolle schrijvers kun je alleen maar beter maken als je er coaches op zet die echt weten waarover ze praten. Hebben wij, de voetbalvergelijking nog even doortrekkend, in Nederland eigenlijk wel redacteuren van het niveau Hiddink, Van Gaal en Cruijff?

In voetballand had het Bosmanarrest verstrekkende gevolgen. Het Europese Hof van Justitie bepaalde daarin dat voetballers van wie het contract afliep, transfervrij waren. Ze konden gaan voetballen waar ze wilden en hun oude club kon voor hen geen transfersom meer vragen. Het Hof bepaalde ook dat spelers uit EU-landen overal in de EU mochten spelen, zonder beperkingen. Speler kwamen door dit arrest sterker te staan tegenover hun club. Ze blijven nu doorgaans minder lang op een en dezelfde plaats spelen en zwermen uit over heel Europa.

Hoewel de clubs aanvankelijk moord en brand schreeuwden, leeft het voetbal nog steeds, ook na het Bosmanarrest. Door internet – en mogelijk ook ontwikkelingen als de e-boeken – heeft de uitgeefwereld nu ook te maken met iets wat de impact heeft van een Bosmanarrest. Zullen de uitgevers, net als de voetbalorganisaties, adequaat reageren, of wachten ze lijdzaam af hoe het balletje rolt? Dat is wat de muziekindustrie een paar jaar geleden heeft gedaan. We kennen het resultaat daarvan.

Gerard Spekken (reacties graag via het contactformulier (http://u2f.nl/index.php/contact/)